Kediler hastalıklarını saklamada ustadır.
Uzun süre hiçbir şey belli etmezler. Sessizce yaşamaya devam ederler. Yakınları her şey yolunda sanarken, vücudun içinde görünmeyen bir mücadele çoktan başlamış olabilir. Kedilerde kronik böbrek hastalığı çoğu zaman böyle ilerler: yavaş, sessiz ve çoğu zaman fark edilmeden.
Bir veteriner hekimin hayatında bazı hastalıklar vardır ki yıllar geçse de zihninden çıkmaz. Kronik böbrek hastalığı kedilerle çalışan birçok klinisyen için böyle bir hastalıktır. Çünkü çoğu zaman tanı konulduğunda akla aynı soru gelir:
“Acaba daha fazlasını yapmak mümkün müydü?”
Son yıllarda bağışıklık sistemi ve hücresel temizlik mekanizmaları üzerine yapılan araştırmalar bu soruya yeni bir kapı aralamaya başladı. Özellikle AIM (Apoptosis Inhibitor of Macrophage) proteini üzerine yapılan çalışmalar, kedilerde böbrek hastalığını anlamak için farklı bir biyolojik perspektif sunmaktadır.
Bu kitap bir laboratuvar raporu değildir.
“Bu kitap, geç kalınan bir hastalığı erken fark etmenin kitabıdır.”
Otuz yılı aşkın süredir kedilerle çalışan bir veteriner hekimin klinikte karşılaştığı hastalıklardan yola çıkarak yaptığı bir arayışın hikayesidir.
Kedilerde böbrek hastalığının biyolojisi, klasik veteriner nefrolojisi yaklaşımı, AIM mekanizması üzerine yapılan bilimsel çalışmalar ve klinik deneyimler bu sayfalarda bir araya geliyor.
Çünkü bazen bir hastalığı anlamak için yalnızca bilimsel veriler yetmez.
Yıllar boyunca karşılaştığınız hastalar, onların yakınları ve her gün tekrar tekrar sorulan aynı sorular da bu yolculuğun bir parçasıdır.
Ve bazen gerçekten de…
Bir hayat kurtarmak, bir hayat kurtarmaktır.
YAZAR HAKKINDA
1968 Samsun doğumluyum. 1986’da Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi’ne girdim, 1992’de mezun oldum.
Öğrencilik yıllarım sadece amfilerde geçmedi. 1989’da fakültede ilk kez Dağcılık Kulübü’nü, 1991’de Dalgıçlık Kulübü’nü kurduk. O günlerde ne yaptığımı tam bilmiyordum belki ama bugün geriye bakınca şunu net görüyorum: hep alışılmışın dışına çıkmaya çalışmışım.
Mezuniyet yılı, aynı zamanda başka bir tecrübenin yılı oldu. Deniz Kuvvetleri’nde kurbağa adam eğitimi aldım, cankurtaran belgesi aldım. Hayatın farklı alanlarına dokunmak istedim. Ama sonunda döndüğüm yer yine aynıydı: hayvanlar.
1993’te Ayrancı’da ilk kliniğimi açtım. Küçük bir yerdi. Ama o küçük yer, benim için bir başlangıçtan fazlasıydı. Orada sadece hasta bakmadım, mesleğin sınırlarını sorgulamaya başladım.
1994’te Ankara Kedileri üzerine doktora çalışmasına başladım. Açık söyleyeyim, o yıllarda kedilerin bu kadar geri planda kalması bana hep tuhaf geldi. Bu alanda bir boşluk vardı ve kimse o boşluğu gerçekten dert etmiyordu. TÜBİTAK destekli bu çalışma, Ankara Kedisi üzerine yapılmış ilk ve hâlâ en kapsamlı bilimsel çalışma olarak kaldı. 2007’de tamamladım.
2000 yılında Vet Hospital’ı kurdum. Ardından 2008’de Türkiye’nin ilk kedi hastanesi olan Cat Hospital’ı açtım. Bu bir ihtiyaçtan çok bir itirazdı aslında. “Kediye ayrı bir bakış gerekir” demenin somut haliydi.
Aynı yıl Ankara Kedisi Derneği’ni kurdum. Çünkü bu coğrafyanın en özel canlılarından birinin, kendi ülkesinde bile yeterince tanınmaması kabul edilebilir değildi.
Kedici dergisi o dönemde doğdu. Zamanla bir yayın olmaktan çıktı, bir düşünceye dönüştü. Ardından kısa adı KEDVET olan Kedici Veteriner Hekimler Derneğini kurduk. Çünkü mesele sadece kedi yakınları değildi. Meslektaşların da bu alana farklı bakması gerekiyordu. Kedi hekimliği konuşulmalıydı.
Sonra Kedi Sözlük geldi. Çünkü bilgi dağınıktı, herkes bir şey söylüyordu ama ortak bir dil yoktu. Onu kurmak istedim.
Rahşan–Bülent Ecevit Bilim, Kültür ve Sanat Vakfı’nda kurucu mütevelli olarak yer aldım. Hayata sadece meslek penceresinden bakmamayı da orada öğrendim.
2015’te “Kedici” belgeselini yaptım. 2018’de “Bi Dünya Sevgi” ile ekranlara çıktım.
2017’de HEKEV ile yüzlerce kedinin yuva bulmasına aracılık ettik. Bunların hiçbiri tek başına bir başarı hikayesi değil. Ama hepsi aynı arayışın parçaları.
2020’de Felikan Farma’yı kurdum. Amacım şuydu: bilimsel temeli olan, gerçekten işe yarayan şeyleri bu ülkeye getirmek. Çünkü sahada gördüğüm ile piyasada anlatılan arasında ciddi bir fark vardı.
2021’de Özel Hayvan Hastaneleri Derneği’ni (OHHAD) kurduk. Çünkü bu alanın da kendi sesi olması gerekiyordu.
2022’de “Kedici Olmak” yayımlandı. Aslında o kitap da bir iç dökme hâliydi.
2024’te Tokyo’ya gittim. Prof. Dr. Toru Miyazaki ile tanıştım. Kedilerde kronik böbrek hastalığı üzerine yaptığı çalışmalar, benim yıllardır sahada gördüğüm tabloyla örtüşüyordu. O buluşma, bu kitabın yazılmasında da etkili oldu.
2025’te Cumhuriyet gazetesinde “Sarı’nın Köşesi”ni yazmaya başladım. Çünkü anlatacak daha çok şey vardı.
2026’da Kedici Medya’yı kurdum. Yıllardır dağınık şekilde yaptığım işleri artık daha güçlü ve daha sistemli bir yapıya taşımak gerekiyordu.
Bugün dönüp baktığımda şunu net söyleyebilirim:
Eğer bu alanda bir eksik varsa, o eksiğin bir kısmı bana ait.
Daha fazla anlatmam, daha erken anlatmam gerekiyordu.
Ama hâlâ geç değil.
Ben hayatımın büyük kısmını kedileri anlamaya çalışarak geçirdim.
Onları anlatmaya çalıştım.
Bazen doğru yaptım, bazen eksik kaldım.
Ama hiç vazgeçmedim.
Ve hâlâ öğreniyorum.